Categorie archief: flashback

Aan de hand van een zeer bekende quote gaan we terug naar die ene gebeurtenis.

Flashback 2011: Amel’s woord is eindelijk vrij

De Arabische Lente van 2011 was een korte, maar heftige periode in het Midden-Oosten. Vastgeroeste regimes vielen als dominostenen achter elkaar om en het leidde tot de burgeroorlog in Syrië.  De eerste dominosteen die deze ongekende revolutie in het Midden-Oosten teweeg bracht, is Tunesië. De revolutie in Tunesië duurt wel amper een maand, maar steekt de lont aan die als een lopend vuurtje door het hele Midden-Oosten loopt.

Mohammed Bouazizi

Trigger is een enkele wanhoopsdaad van Mohammed Bouazizi op 18 december 2010 Hij steekt zich in brand, nadat hij als arme verkoper zijn waar moet inleveren bij de zwaar corrupte politie. Mohammed, die op 4 januari 2011 aan zijn brandwonden overlijdt, zal een symbool worden van ongelijkheid en de broeiende ontevredenheid. Niet alleen in Tunesië, maar ook de rest van Noord-Afrika en het Midden Oosten.  De Jasmijnen Revolutie, genoemd naar de nationale bloem,  begint met kleine protesten, oorspronkelijk bedoeld als herdenking van Mohammed. Maar al snel en vooral na zijn dood,  verspreidt het als een olievlek over het hele land  en bereikt het de hoofdstad Tunis.

Amel Mathlouthi

Het beeld wat mij hiervan is bijgebleven , is Tunesische zangeres  Amel Mathlouthi. Zij zingt voor (de buitenlandse) camera’s en tussen haar landgenoten op het Avenue Habib Bourguiba plein het lied’ My word is free’.  Amel verblijft voordat de protesten uitbreken, al jarenlang min of meer gedwongen in Frankrijk, vooral omdat ze door het oude regime wordt dwarsgezeten en de gecontroleerde media wordt geboycot vanwege haar muziek dat als opruiend wordt  gezien.

Haar muziek bereikt stiekem in de loop van jaren wel het grote publiek en ze is uitermate populair bij de Tunesische bevolking. Het lied dat ze onder het zicht van camera’s op het plein in Tunis zingt, maakt niet alleen grote indruk in het westen, maar ook in de rest van het Midden-Oosten. Het gaat viraal op internet,  waar het nummer nog steeds wordt gezien als het ‘anthem van de revolutie’.

Alles uit de revolutie gehaald

In eerste instantie worden de protesten nog hard neergeslagen maar als dit niet meer helpt, het (veelal geweldloze) verzet te groot wordt en het leger de kant van het volk kiest, is het einde oefening voor dictator Ben Ali en hij vlucht naar Saoedi Arabië. De revolutie in Tunesië verloopt achteraf gezien relatief rustig, is kort geweest en bereikt ten opzichte van de latere landen ook het meest.

Zo is er allereerst aftreden van de gehate president Ben Al die het land 24 jaar met harde hand heeft geleid,  worden zijn partij RCD en  de gevreesde staatspolitie opgedoekt, maar het belangrijkste zijn de eerste democratische verkiezingen in oktober 2011. Sinds dat moment regeert president Essebsi met de nieuwe Nidaa Tounes partij.

Het vrije woord

Amel wordt dankzij haar optreden wereldberoemd en haar carrière neemt een enorme vaart. Maar een optreden zal haar waarschijnlijk voor altijd bijblijven. Anderhalf jaar na haar indrukwekkende optreden tijdens de protesten, zingt ze het nummer op dezelfde plek tijdens een eigen concert onder goedkeuring van de nieuwe autoriteiten. Haar woord is eindelijk werkelijk vrij.

Flashback 2012: Moet ik me schuldig voelen?

Denkend aan Idols, dan herinner ik mij (net als jou waarschijnlijk) een paar voornamen.  Maar de kunst is daarna om de juiste naam in het juiste seizoen te plaatsen. Er is  bizar weinig (blijvend) succes uit die talentenjachten voortgekomen.  De Idols artiest is net een aansteker.  Heel snel en kort is daar het vlammetje van het sterrendom en daarna is het weer klaar. Het zijn wegwerpartiesten.

Uitstel van het onvermijdelijke

In een aflevering  van ‘De week van Filemon’ uit 2012 , waarin een schrijnend beeld van de talentenjachten te zien is,  treft voormalig jurylid Henk-Jan Smits dit in een paar zinnen samen. Hij stelt dat er normaal een carrièreboog is met zowel een opgaande als neergaande lijn, bij Idols is er alleen maar de neergaande lijn die zo lang mogelijk moet worden uitgesteld. The few blijven nog even hangen na de overwinning, voor veel meer mensen ligt er al vroeg een ticket echte leven.

Kneuzenrondes

Met name de  ‘net-nietjes’, die kleurrijke figuren uit de zogenaamde kneuzenrondes, hebben letterlijk 5 minutes of fame. Hun gedroomde carrières worden al op de stip vakkundig de nek omgedraaid met een stuk snijdend realisme. Schrijnend is nog steeds het moment uit 2004 waarin acht vroege afvallers zonder zangtalent als een circusact tentoon worden gesteld op de middenstip van Vitesse. Tja, is de toon,  ze zijn er zelf bij, hebben ja gezegd,

Uitlachartiesten

Maar  konden ze achteraf wellicht iets meer tegen zichzelf in bescherming kunnen worden genomen? Henk-Jan, die als  jurylid zijn carrière flink heeft kunnen uitbouwen met het commentariseren van het vrij talentloze aanbod, stelt dat juist de ‘net-nietjes’ het meeste aan het Idols-avontuur hebben overgehouden. Hij vraagt dan ook : ‘Moet ik mij dan schuldig voelen?’ Als voorbeeld noemt hij  Herman ‘I’m a dancer’ Berghuis.

Die gaat het inderdaad een aantal jaar flink voor de wind. Solo loopt hij alle tv shows af, met name van Robert Jensen. Later vormt hij samen met andere ‘uitlachartiesten’ als Klompen Vincent en Andre Pronk de Antihelden. Zo blijkt geen talent ook een talent te zijn. Zij buiten het ‘niet succes hebben’ dan ook volledig uit.  Dat gaat een hele tijd goed. Maar daar is de keerzijde.

De winnaar is…

Herman komt in de aflevering van Filemon ook aan het woord en hij is inmiddels klaar met zijn optredens. Naast dat het financieel niet helemaal goed is gegaan, begon ook de voorheen relatief positieve aandacht om te slaan in negatieve aandacht. Hij is nu postbode en is weer terug op aarde en in de anonimiteit. Hoe dan ook, hij is samen met  veel andere kleurrijke ‘medeartiesten’  de echte grote winnaar van  talentenjachten als Idols geworden.

 

 

 

Flashback 1962:’Well now, this is much of an escalation by them, isn’t it?’

De spanning is te snijden. Het is 27 oktober 1962, de Sovjets en de Amerikanen staan al twaalf dagen recht tegenover elkaar. Aan het eind van de morgen komt Amerikaans luchtmachtpiloot Rudolf Anderson om, zijn U-2 straaljager wordt neergeschoten boven Cuba  door de daar gestationeerde Sovjets. Welke gevolgen dit heeft, ligt aan de volgende keuze. Het wordt de endgame van een levensgevaarlijk politiek pokerspel.

Politiek Stratego

Als president John F. Kennedy het nieuws hoort, kijkt hij verslagen naar zijn broer en tevens adviseur Robert.  ‘Well now, this is much of an escalation by them, isn’t it?’ Het is iets waar hij doodsbang voor is geweest de afgelopen anderhalve week, tijdens een gevaarlijk potje politiek stratego. Als tegenzet voor het stationeren van raketten door de Sovjets op steenworp afstand, heeft hij een Amerikaanse blokkade van scheepsverkeer naar Cuba bewerkstelligd en laat hij verkenningsvluchten boven Cuba uitvoeren.

Eerste schot gelost

Ondanks dat de Amerikaanse legertop hem steeds zwaarder onder druk zet, het liefst alweer Cuba wil binnenvallen, eist hij  dat er geen schot wordt gelost, in geen enkele situatie. Met het neerschieten van Anderson’s vliegtuig,  onbewapend en ook op verkenningsmissie,  weet Kennedy dat een Amerikaanse militaire reactie bijna onvermijdelijk is.

De druk binnen de regering neemt enorm toe, het gaat er nu om wie de laatste klap uitdeelt. De wetenschap  dat vrijwel elke volgende stap verwoestende gevolgen heeft, is ondragelijk. Kennedy stelt een ultimatum, maar blijft koel. Hij gelooft nog steeds in diplomatie, vooral omdat hij denkt dat Sovjetleider Chroesjtsjov niet het order tot schieten heeft gegeven. Hij heeft gelijk.

Geen grip meer

In werkelijkheid komt de order van Sovjet commandant ter plaatse, Stepan Grechko, een eigen afweging binnen enkele minuten. Het geeft kort aan dat Chroesjtsjov  ook de grip dreigt te verliezen. Vooral als Cubaans leider Fidel Castro, nu zeker overtuigd van een aankomende Amerikaanse invasie, zich ook gaat roeren. Zo blijkt uit latere uitspraken van Chroesjtsjov’s zoon dat zijn vader na het voorval met Anderson tot zijn afschuw inziet dat het verkeerd gaat aflopen en ook koortsachtig zoekt naar een uitweg.

Race tegen de klok

Nooit opgehelderd is de rol van Amerikaans journalist John Scali en zijn Russische contact Aleksandr Feklisov , inner circle van Chroesjtsjov . Volgens diverse bronnen zijn zij de reddende communicatielijn tussen de twee grote leiders geweest. Feit is wel dat er een briefwisseling op gang komt tussen Kennedy en Chroesjtsjov . Hierin communiceren de twee voor het eerst tijdens het begin van de crisis direct met elkaar.

Namens hen werken Robert Kennedy en Russische ambassadeur Anatoly Dobrynin in een ultieme en allerlaatste poging aan een deal tussen de twee grootmachten in een race tegen de klok. Ze  komen, vlak voor het verstrijken van Kennedy’s ultimatum en gedeeltelijk geheim, overeen dat tegenover de terugtrekking van wederzijdse raketten een niet-aanvalsverdrag voor Cuba van de Amerikanen komt te staan.

Anderson redt miljoenen mensen

Nadat de wereldbevolking aan een heel dun, zijden draadje heeft gehangen, schrijft president Kennedy een brief aan de weduwe van Anderson waarin hij de militair postuum een onderscheiding toekent met een persoonlijke noot. Een van Rudolf’s zoontjes is net zo oud als John Jr. en  John’s oudste broer is daarbij omgekomen in soortgelijke omstandigheden. Daarom voegt hij er een handgeschreven aan toe: “Your husband’s mission was of the greatest importance but I know how deeply you must feel his loss.”

Hoe zinloos Rudolf’s overlijden ook is geweest, hij is de heldhaftige piloot die met zijn overlijden de wereldbevolking voor een ramp heeft behoedt. Want door zijn overlijden, wordt in een wereld dat vrijwel zeker af gaat op een allesverwoestend einde, zeer intensief naar die laatste, verloren gewaande opening in de diplomatie gezocht om die enige vreedzame uitweg te vinden. Daarmee heeft hij achteraf gezien de levens van miljoenen mensen gered. En wellicht die van jou en mij.

Vastleggen in volledig scherm 2-8-2016 004010

Flashback 1993:In all my life, I’ve wanted to see something like this more than anything else.”

Afgelopen week waren we allemaal getuige van weer een mijlpaal in ruimtevaarthistorie. Na een reis van zo’n vijf jaar bereikt ruimtesonde Juno de planeet Jupiter, remt net op tijd af en begint aan een van zijn 37 rondjes rond de fascinerende planeet voor baanbrekend onderzoek om over een ruim twee jaar neer te storten op Jupiter. Of nee, in Jupiter, beter gezegd.

Gasvormige bolster, metalen pit

Deze gigantische planeet (zo’n 1300 aardes), in sommige astronomische termen een mislukte ster genoemd, is een enorme gasbol met misschien een vaste (metalen) kern in het centrum waar we nooit op kunnen staan. Je bereikt het niet eens. Als je Jupiter binnen vliegt, onderga je eerst  extreme weersomstandigheden (vernietigend onweer, windsnelheden van minstens 300 kilometer per uur). Als je dat weet te weerstaan Superman, ben je er nog niet. Naar mate je verder naar beneden gaat, neemt de druk door gassen snel toe en wordt je simpelweg geplet, platgedrukt.

Preventief verpletterd

Dat overkomt ruimtesonde Galileo in 1995 als het na zijn missie om veiligheidsredenen ‘in Jupiter wordt gegooid’.  De sonde houdt het amper een uur vol en heeft dan amper 1 % van de weg naar beneden afgelegd.  Ook Juno zal dat lot ondergaan in 2018.  Zo wil NASA voorkomen dat aardse bacteriën op de manen van Jupiter, met name de maan Europa, terecht komen. Dat zou een ander onderzoek verstoren.  Men vermoedt dat namelijk onder Europa’s zeer dikke ijslaag een enorme hoeveelheid water te vinden is en waar water is, kan…inderdaad.

Shoemaker en Levy

Terug naar Jupiter. Al het voorstellingsvermogen overtreffend, wordt het niet voor niets ‘de stofzuiger van ons zonnestelsel’ genoemd. Deze reputatie wordt in de 90’s nog eens eer aan gedaan als astronomen Eugene (Gene) Shoemaker en David Levy op 23 maart 1993 een komeet ontdekken.  Het gevaarte van ijs en steen, komt vermoedelijk uit de asteroïdengordel tussen Mars en Jupiter.Door de zwaartekracht en straling van de Jupiter is het al decennia eerder in stukken gebroken. In de 90’s draaien ze, verspreid over een lengte van meer dan 1 miljoen kilometer, om de planeet.

Nieuws met impact

Gene en David missen dit bijna, maar uiteindelijk krijgt de uiteengevallen komeet dan toch hun samengestelde naam. Nog maar net bekomen van hun ontdekking, komt de International Astronomical Union enkele maanden later met de mededeling dat volgens berekeningen de uiteengevallen komeet in 1994  zal inslaan op de kolossale planeet, 16 juli om precies te zijn. Iets wat voor iedereen met een beetje telescoop te zien kan zijn. Gene’s droom komt uit: “We’re going to witness an impact, David. In all my life, I’ve wanted to see something like this more than anything else.’

Hubble heeft de primeur

En het wordt vuurwerk. De impact is enorm, het zorgt voor de eerste hype op internet. Als de eerste brokstukken in Jupiter vallen, is de Hubble telescoop, al verantwoordelijk voor vele astronomische scoops, er als eerste bij.  Sommige media zijn wat later. Niet erg, na de eerste crash houden David en Gene in ieder geval een persconferentie als Heidi Hammel van het Hubble-team deze onderbreekt met de eerste foto’s. De brokstukken laten zwarte plekken net zo groot als de aarde achter op het oppervlak. En dat is maar het begin. Er komt nog meer, het wordt een historische week. De onverwoestbare planeet wordt gebombardeerd  en laat zowaar zichtbare wonden op het enorme oppervlak zien.

Crash

Jupiter overleeft het, de komeet vanzelfsprekend niet. Er wordt deze keer verloren van Goliath, door die andere David dan. Gene overleeft een paar jaar later, net als de komeet, helaas een eigen crash niet en komt in 1997 om bij een auto-ongeluk. Na samen met David, die nog steeds een autoriteit is,  geschiedenis te hebben geschreven. Hun ontdekking maakt letterlijk en figuurlijk impact en zo heeft Gene nog net datgene kunnen meemaken waar iedere sterrenkundige van  droomt.

Flashback 2012: ‘We are not politicians, we are just footballers’

In 2012 begint Serviër Zoran Djordesevic aan zijn avontuur als allereerste voetbalcoach van het net onafhankelijke Zuid-Soedan. Letterlijk beginnend met niets, is het de start van een opmerkelijke weg naar de eerste interland.  Gevolgd door een cameraploeg , zal het later leiden tot de indrukwekkende docu  ‘Zoran and his African tigers’ van Sam Benstead.

Zoran’s missie

Zoran, een excentrieke en gepassioneerde coach, heeft ervaring met voetbal in uithoeken van de wereld. Met een trainersverleden in Jemen, Bangladesh, Quatar en Soedan, is Zuid-Soedan voor hem een logische stap.  Met een missie, begint hij met het opbouwen van een nationale ploeg van een land dat nog maar net onafhankelijk is van Soedan. Met maximale ambities van de voetbalbond en minimale middelen maakt Zoran er het beste van. Letterlijk.

Landkaart

Vlak na zijn aanstelling wil hij op zoek naar spelers. Die kunnen natuurlijk in elke uithoek zitten dus gaat hij op zoek naar een landkaart. Die hebben ze daar niet. Maar Zoran geeft niet op en gaat gewoon op tour door het land. Diezelfde passie zit ook in de door hem later geselecteerde spelers, maar ook zij worden voortdurend  tegengewerkt door een zeer beroerde organisatie en infrastructuur.  Het lijkt de spelers in ieder geval niet te deren.

Kony

Middenvelder Thomas Jacob heeft dan ook in 2012 na alle ellende in het Soedan en de relatief rustige afscheiding van zijn land  toch weer een beetje hoop. Vooral voor zijn pasgeboren kind, dat een betere toekomst moet krijgen dan de mensen die zwaar te lijden hebben gehad onder de conflicten, onder anderen aangezwengeld door (de ook bij ons bekende) Kony en zijn leger van de heer. Thomas stelt dan ook  ‘We are not politicians, we are just footballers’. Dat is het enige dat telt.

Lammetje als mascotte

Dat geldt destijds ook voor zijn toenmalig teamgenoot en aanvaller Hassan Ismail Konyi. Hij droomt van een grote club  en mag op stage in Canada. Hij komt helaas net iets te kort, maar hij weet dan wel dat het mogelijk is om er iets beters van te maken. Dat probeert Zoran ook.  Hij koopt een lammetje op de lokale markt en maakt het de mascotte van het nationale team. Dat lijkt te werken, het team begint meteen met een gelijkspel tegen Oeganda.  Zoran gelooft er in, ook als hij kort na de wedstrijd  ternauwernood Malaria overleeft.

Zoran vs. Chabur

Ondanks dat Zoran vermoedt dat president Goc Ali Chabur van de voetbalbond hen tegenwerkt, mag het team toch meedoen aan het prestigieuze  CECAFA Cup. Daar eindigt het kansloos onderaan in hun groep met wederom Oeganda als tegenstander. Zoran houdt zich niet in op de persconferentie na de wedstrijd en beschuldigt Chabur van sabotage. Dat komt niet meer goed tussen de twee.

Nu, zo’n vier jaar later, ziet Chabur ziet het nog steeds anders, maar geeft toe dat hij niet makkelijk is om mee te werken. Na de periode Zoran en weer een burgeroorlog in 2013,   stijgt Zuid-Soedan binnen een paar jaar naar plaats 138  van de Fifa-wereldranglijst en lijkt Zoran met zijn opvallende verschijning en onorthodoxe aanpak een basis te hebben gelegd. Een ding is zeker, hij heeft  indruk achtergelaten. Zeker in de legendarische documentaire.

Vastleggen in volledig scherm 27-6-2016 215602

Flashback 1999: ‘Ik heb met verbazing gekeken naar de mensen die bijna teleurgesteld waren toen er niks gebeurde.’

Van oudejaarsavond 1999 herinner ik mij nog die kleine discussie over wanneer nou de nieuwe eeuw werkelijk zal beginnen (ik blijf bij het jaar 2000), het gesprek over de finale van dat nieuwe fenomeen Big Brother  en dat kleine beetje spanning over wat er om klokslag middernacht gaat gebeuren. De algemene opinie in de woonkamer is dan dat er niets gebeurt, en dat klopt, het jaar 2000 arriveert geruisloos, als we het massale vuurwerk even vergeten.

‘1999’

Vastleggen in volledig scherm 17-6-2016 124217In 1982 is daar de release van ‘1999’ van de dan nog relatief onbekende Prince.  Het symbolische jaartal vertaalt de de angst voor een  nucleaire aanval, maar de tekst  schrijft hij natuurlijk in een andere tijdsgeest.  De angst is achteraf ongegrond en ook hier een slechte raadgever,  maar angst maakt je wel alert. Wellicht zijn hiermee de uitgaven van 20 miljard gulden van Nederland aan het Millennium Platform nog iets goed te praten.

Turn back the clock

Het verhaal is bekend. Onder anderen voormalig computer-programmeur Peter De Jager reist al begin 90’s de wereld rond  om met name het bedrijfsleven te waarschuwen voor het desastreuze foutje in onze techniek. Tijdens de jaarwisseling 99/00 zal de computerklok niet doortellen en qua datum 100 jaar terug gaan. Computers weten het dan niet meer, raken op tilt en  houden er daarom mee op. Daarmee is de onherstelbare schade niet te overzien.

Leven van paniek

Zo voorspelt hij verder dat 1% van alle bedrijven failliet gaan.  Via de year2000 site wordt de hype nog verder aangezwengeld. Met name in 1998 is het, door de intensieve campagne van het door de Nederlandse overheid ingestelde Millennium Platform, een gouden tijd voor ICT-ers.  Zij gaan voor veel geld handmatig aan de slag met de verouderde software. Juristen onderzoeken ondertussen voor veel geld de aansprakelijkheid bij al deze komende schade. De bevolking zelf gaat er vrij genuanceerd mee om en de ergernissen over de bangmakerij nemen toe.

Beetje anticlimax

Toch wordt in september 1999 een grote landelijke oefening gehouden en bereikt de paniek haar hoogtepunt door opiniepeilers in de media als Maurice de Hond en voorzitter van het platform, oud Phillips topman Jan Timmer, die zelf geen computer heeft in die tijd. Als in een marathonuitzending van de NPO op oudejaarsdag  blijkt dat er niets gaat gebeuren,  ontstaat er al  discussie over hoe zinvol al die voorbereidingen zijn geweest. Jan Timmer stelt in een kort interview van 3 januari 2000 van wel.  ‘Ik heb met verbazing gekeken naar de mensen die bijna teleurgesteld waren toen er niks gebeurde’, stelt hij.  Hoe dan ook, hij laat het achter zich.

Angst is inspiratie

Prince laat zelf het nummer ‘1999’ achter in de vorige eeuw als hij op oudejaaravond 1999 het nummer live speelt met de belofte om dat nooit meer te doen.  Ondanks dat het nummer zijn voorspellingen ook niet waar maakt, is het wel een inspiratie geweest voor meerdere nummers. Zo is het door Prince geschreven ‘Manic Monday’ van The Bangles een mengeling van vocals en melodielijnen van het nummer.

Niet meer bruikbaar is het Millenium Platform. Als het vuurwerk is opgeruimd, wordt de stekker uit het platform getrokken en blijkt de Millennium Bug achteraf zelf een duur foutje te zijn geweest dat de eeuwwisseling niet overleeft.

Vastleggen in volledig scherm 17-6-2016 125013

Flashback 2013 : “It’s possibly the most poignant version of the song ever created.’

Chris Hadfield begint op 12 december 2012 als eerste Canadese astronaut aan zijn missie als commandant van het 35e  ISS-team.  In de zes maanden die volgen, zet hij de ruimtevaart op de kaart en wordt hij een held op de sociale media. Na een reis richting de sterren, landt op 13 mei 2013 Chris zelf als ster weer op aarde.  Een popster uit de ruimte, een spacestar.

Razend populaire astronaut

Chris weet al, als hij als klein jochie op een boerderij in Canada de maanlanding ziet, dat hij ooit astronaut gaat worden. Vanuit deze onmogelijke omgeving voltooit hij bijna precies 44 jaar later zijn missie.  Ten tijde van verblijf aan boord groeit hij uit tot een van de populairste astronauten ooit die door zijn proefjes maar ook zijn duizenden foto’s en zijn bereikbaarheid op sociale media miljoenen volgers krijgt. Op 12 mei 2013, de dag voor zijn landing,  onderstreept hij zijn levensdroom met een van de meest iconische video’s ooit.

Ideetje wordt groot project

Eerlijk is eerlijk, het idee komt van zijn zoon Evan. Chris, in zijn vrije tijd muzikant, moet even aan het idee wennen. ‘Space Oddity coveren?’ Buiten dat het van de grote David Bowie is, komt de astronaut in dit nummer aan zijn einde. Evan verandert een paar woorden en Chris zingt het voor zichzelf in.

Als hij zichzelf terug luistert voelt hij hoe de tekst zijn beleving precies verwoordt.  Hij kent al sinds 2004 Emm Gryner, die rond de eeuwwisseling met David Bowie heeft gewerkt. Na eerst wat twijfels is zij ook om en gaat met de muziek aan de slag.  Ze schakelt producer Joe Corcoran in en zorgt voor de toestemming van David Bowie.

Eerste ruimtevideo

Het resultaat is verbluffend. Evan komt ook met idee om er een videoclip bij te maken. Chris ziet dit, kilometers in de ruimte,  niet zo zitten. ‘Waar dan, ik kan toch nergens heen?’ Terwijl hij dat zegt, kijkt hij om zich heen en het kwartje valt.  Met maar een half uurtje de tijd, wat geïmproviseerde lampen en de geluidsopnames van het nummer en die hij zelf heeft gemaakt, gaat hij aan de slag.

Hij stuurt zijn opnamen naar Evan die samen met editor Andrew Tidby de video in elkaar zet. Terwijl zijn vader boven het commando overdraagt,  gooit Evan de video op YouTube. Daarmee is het de eerste video die in de ruimte is gemaakt. Het maakt enorme impact, ook bij David zelf.

Major Tom is overenthousiast

Hij heeft in de 60’s de inspiratie voor het nummer door de film ‘2001: A space oddity’ en het nummer komt rond de maanlanding uit. Enthousiast over de video tweet hij ‘Hallo spaceboy’, zet het op zijn Facebook en stelt op zijn site dat “It’s possibly the most poignant version of the song ever created.’ Daarom is de verbazing dan ook groot als de video precies een jaar later van YouTube wordt gehaald.

Blijkt een misverstand, een deel van de rechten blijken bij een andere partij te liggen. David zorgt er daarna persoonlijk voor dat de video weer ( voor in ieder geval tot 26 november dit jaar) terugkeert op YouTube. Chris, inmiddels professor, keert zelf niet meer terug naar de ruimte, maar hij gelooft heilig in basissen op de maan. En als dat wordt gezegd door iemand waarvoor the sky niet de limit is, dan gaat dat zeker gebeuren.

Vastleggen in volledig scherm 11-6-2016 163358

Flashback 1995: ‘The only thing that bothered me was that we waited so long to make this protest.’

Dat ene vonkje dat je idealen dichterbij brengt. Dat is wat je wil dat gaat gebeuren als je voor een zetel in de kamer gaat, de media op zoekt of om verandering roept.  In de meeste gevallen verzandt het in woorden, hooguit een discussie en  gaat men weer over tot de orde van de dag.  Heel soms is daar die daad, het statement en dat verandert alles.

Sleutelmoment

Neem bijvoorbeeld de weigering van (de in 2005 overleden)  Rosa Parks om op te staan in de bus.  Het wordt op op 1 december 1955 een sleutelmoment in de Amerikaanse burgerrechten-geschiedenis. In die tijd worden de buspassagiers in Montgomery verdeeld op ras. Als er een blanke man instapt en er blijkt geen plek meer in zijn gedeelte te zijn, wordt de rij van Rosa gesommeerd door de buschauffeur om op te staan zodat er  een extra ‘witte rij’  ontstaat. Drie passagiers staan aarzelend op, Rosa weigert hierin in mee te gaan en wordt vrijwel meteen gearresteerd. Rosa vraagt nog aan een politieman wat ze fout heeft gedaan. Zijn antwoord “I don’t know, but the law is the law and you are under arrest.” maakt de situatie nog belachelijker.

Martin Luther King

Rosa’s arrestatie leidt tot enorme woede, Aangevoerd door burgerrechtenorganisaties als NAACP, wordt op de dag van de rechtszaak tegen Rosa, 5 december,  de Montgomery Improvement Association opgericht met de dan relatief onbekende dominee Martin Luther King als boegbeeld en woordvoerder.  De organisatie speelt een zeer belangrijke organisatorische en morele rol in de daaropvolgende boycot van bussen door ruim 17.000 Afro-Amerikaanse bewoners van de stad. De lege bussen leiden al snel tot economische gevolgen. Na amper een jaar wordt de wet opzij geschoven als de NAACP met succes een rechtszaak aanspant.

Opstaan door te blijven zitten

In een interview uit 1995 blikt  Rosa terug . Ze pikt het veertig jaar eerder niet meer in de bus en weet dan dat het gevolgen heeft.  Welke gevolgen , is dan nog ongewis.  Dat het achteraf gezien het einde aan deze ongelijke situatie en de opkomst van Martin  Luther King heeft opgeleverd, is iets waar ze terecht trots op is. ‘The only thing that bothered me was that we waited so long to make this protest’, zegt ze. Op die decemberdag besluit Rosa dan zelf maar een statement te maken.

Zo staat ze op voor haar rechten door juist letterlijk te blijven zitten. En dan niet als te veel mensen tegenwoordig, in een of andere talkshow, beroepsmatig verontwaardigd, voor welk gewin dan ook. Zonder idealen, alleen motieven.  Daadkrachtige mensen als  Rosa gaan geen oeverloze discussies aan die nergens naar toe gaan. Nee,  die lezen boeken en brengen met daden de samenleving wel nader tot elkaar.

Vastleggen in volledig scherm 24-5-2016 221343